- 2005-2009 жылдары Әділет министрлігін басқарған кезеңде Парламент Үйіне заң жобаларын қорғау үшін жиі келсек, қазір Үкімет дайындаған заң жобаларын талқылаумен, оған өзгерістер мен толықтырулар енгізумен айналысамыз.

Заң жобаларын дайындаумен, оны Парламент мүшесі ретінде талқылаумен жақсы таныспын. Менің еліміздегі заң шығару ісіне деген көзқарасым Үкіметтен Парламент Үйіне келген соң өзгерді дей алмаймын. Заңдардың өміршеңдігі деп – белгілі бір уақыт аралығында қоғамның дамуына оң әсерін тигізетін құбылысты айтуға болар. Мемлекеттің тәуелсіздік жылдарында жеткен жетістіктері, экономикалық-қаржылық дағдарыс кезеңдерінен жаңылмай өтуіміз, халықтың тұрмысының жақсаруы, қоғамда демократиялық қағидалардың тұрақты жұмыс істеуі – Қазақстан заңдарының өміршеңдігінің басты өлшемі деп ойлаймын.

-Қазіргі үкімет заң жобаларын қаншалықты деңгейде әзірлейді? Әсіресе, заңның қазақша нұсқасы мен орысшасы сәйкес келмейтіні туралы сын айтылып жатады. Расымен солай ма?   

- Бұл жерде екі түрлі нәрсеге назар аударғым келеді. Жасыратыны жоқ, бүгін заң жобасын дайындайтын топ орыс тілінде әзірлеп оны мемлекеттік тілге аударуға береді. Филологиялық білім алған аудармашы мамандар күрделі құқықтық нормаларды, заң жобасының басты қағидалары мен тұжырымдарын дұрыс түсінбеуі қалыпты жағдай.

Міне, бірінші мәселе осы тұста туындайды. Орысша мәтінінде түсінікті, нақты жазылған жобаның қазақ тілді мәтіні дәл құқықтық әрекеттер мен нормаларды бұрмалап, қате түсіндіреді. Енді бірнеше жылда қазақ тілін еркін меңгерген заңгерлер заңдарды мемлекеттік тілде әзірлеп, оны орыс тіліне аударатын жағдайға келеміз. Бұған мен сенімдімін. Әзірше заң жобасын аударатын мамандар командасын құқықтанудан толық хабары бар аудармашылардан жасақтауға көңіл бөлу қажет деп ойлаймын.

Екінші мәселе – құқықтық терминологияны жетілдіру жұмысы. Бұл да қысқа мерзімде шешіле салатын түйін емес. Үкімет дайындаған заң жобаларының қазақша мәтінінде кездесетін қателіктерге құқықтық, басқа да салалық терминдердің әртүрлі түсіндірілуі себеп болып жатады.

Қолданыстағы терминдер мен олардың қазақша баламалары бірізділікке түскен соң, заңгерлер мен депутаттарға мемлекеттік тілдегі заң мәтіндеріндегі талас тудыратын тұстар күрт азаяды деп сенемін. Өмірімізге жан-жақтан еніп жатқан техноло-
гиялық жаңашылдықтың әсері- ең алдымен, тілімізге әсер етуі заңдылық. Түркі әлеміндегі қазақтың бай, әдемі тілі деп мойындалған ұлттық тілімізді болашақ ұрпақтар үшін сақтап, оларға аманат ету үшін мемлекет пен қоғам бірлесіп күресуде. Осы майданда Мәжіліс депутаттарының ерекше ұмтылыстарын қоғамдық өмір көрсетіп отыр.

-Заңдардың көбі қабылданып кеткен соң оған толықтырулардың, өзгертулердің жиі енетіндігін қалай түсінуге болады? Бұл заңның осалдығынан ба, әлде, қоғамдық өмірдің тым жедел дамып жетілуінен бе?  

- Қандай ежелгі қоғам болмасын адамзат сол уақыт шегінде жинақтаған танымы мен білімін өзінің өмірін реттейтін заңдарды шығаруға қолданған. Әрбір қабылданған заң сол дәуірдегі қоғамдық сананың деңгейін, рухани өркениеттің көкжиегін көрсетеді. Уақыт өзгереді. Уақытпен бірге адам және қоғам да бірге өзгереді. Адамзат баласына Жаратушының берген қасиетті сыйы – өркендеп өсуге, жақсылық пен дамуға деген шексіз құлшынысы. Жер бетіндегі дамудың басты генераторы да адамның осы табиғаты емес пе?! Қазақстан Парламентінің өнімділігін басқа елдердің заң шығарушы органдарымен ұялмай салыстыруға тұрады. Қазақ елінің Парламенті жыл сайын орташа есеппен  140-150 заң жобасын қабылдайды. 4-ші сайланған Мәжіліс мақұлдаған 493 жоба заң күшіне енді. Мәжілістің жаңа құрамының қызметі де осындай нәтижелі болатынына мен сенемін. Заманның және уақыттың талабы осындай.

Енді сіздің сұрағыңызға келейік. Қазақстандық заңдар осал, олар жиі өзгереді дегенге заңгер болсын, заң шығарушы ретінде болсын мен келіспеймін. Заңдар өзгереді. Өзгерістер әрбір қазақстандықтың өмірін жақсартуға жұмыс істейді. Өз кезегінде, жас тәуелсіз мемлекетіміз, азаматтарымыздың өмірі күннен-күнге, жылдан-жылға өркендеу мен дамуды қажетсінеді. Жаңа заңдарға, жаңа құқықтық нормаларға деген сұраныс ешуақытта азаймайды. Қазақстанның қарқынды өсуіне бастайтын заңдардың қоғамда, Парламентте талқыланып, қабылдануының толассыз жүруі біз үшін өте маңыз-ды.

- Жалпы еліміз парламенті кәсіби заң шығарушы органға айнала алды ма?

- 90-жылдардағы Жоғары Кеңес пен қазіргі қос палаталы Парламентті салыстыруға болмас. Бұлай тұжырым жасауыма Жоғары Кеңестегі және Мәжілістің екі сайланымындағы депутаттық тәжірибем мүмкіндік береді.

Мәжілістің барлық 4 сайланымындағы еңбек еткен әріптестерім заң шығару практикасын жетілдіре отырып, мемлекет пен ұлттық мүддеге жұмыс істеді. Жаңа жүйедегі парламентаризмнің қалыпты дамуына бірегей үлес қосты.

Осының бәрі түптеп келгенде, заң шығару ісінің кәсіби сипатта дамуына негіз салды. Кәсіби Парламенттің дамуы – ұзақ жүретін процесс. Саяси жүйені жетілдіру үшін, экономикалық, қаржылық, әлеуметтік және мәдени салалардың дамуы үшін де басқа елдердің тәжірибесін саралап, өзімізге қажетті жолды табуымыз керек. Еліміздің бүгінгі шыққан биігі басқа елдермен салыстырғанда, мақтануға тұрарлық. Бірақ, Елбасы біз үшін тағы да биік межелерді белгілеп, соған жетудің бағдарын өзінің халыққа Жолдауларында көрсетіп келеді. Аз уақытта құнды тәжірибе жинаған кәсіби Парламентіміз Қазақстанның Тұңғыш Президентінің стратегиялық басымдықтарын жүзеге асыруға қабілетті деп ойлаймын.

- Бүгінде гендерлік мәселе төңірегінде әр қилы  пікір бар. Батыстан келген осы ұғымның біздің қазақы менталитетке жаттығын айтады, оған қарсы топ. Елімізде құқықтық тетіктері арнайы заңмен дәйектелген бұл мәселенің  шешімі қандай нәтиже беруі мүмкін?

- Мен қазақстандық қоғамдағы әйел мен ерлердің құқығы туралы пікірлерде жаттанды, механикалық тұрғыдан мына көрсеткіш аз, мына пайыз көп деген пікірлерге аса сақтықпен қараймын. Мысалы, Мәжілістегі депутат әйелдердің саны — 26, пайызға шаққанда — 24%. Мемлекеттік органдардағы көрсеткіштер бірнеше пайыз жоғары немесе төмен болуы мүмкін. Жылдан-жылға лауазымды қызметке тағайындалып жатқан әйелдер саны өсіп отыр. Бұның бәрі қуантады.

Мемлекеттік бағдарламалардың арқасында соңғы он жылда туу көрсеткіші бір жарым есеге, халықтың табиғи өсімі үш есеге артқан. Отбасы мен аналарды қолдаудың нақты нәтижелері осындай.

- «Отан отбасынан басталады» дегендей, әрбір шаңырақтың бақуатты тұрмысы, берекелі бірлігі — мемлекеттігіміздің берік негізі. Өкінішке орай, бүгінде қылаң беріп отырған  жағдайлар, осы институттың  қалыптасқан ірге тасына өз сызатын түсіріп жатқандай ма? Мәселен, азаматтық некелер, шетелдіктерге тұрмысқа шығу, тастанды балалардың көбеюі секілді мәселелер… Осының себебі неде деп ойлайсыз? Және бұдан арылудың жолын қайдан көресіз?

-Жаңа заманның біз үйренуге тұратын жақсы үлгілерімен қатар, жиренетін жаман тұстары да аз емес. Соның қатарына жас жігіттеріміз бен бойжеткендеріміз тез қабылдайтын «ғасыр дертіне» жатқызылатын – нашақорлық, ішімдік пен шылым шегуге әуестік бар. Бұның сыртында сіз айтып отырған келеңсіз жайттар біздің қоғамға уақыттың әсерімен келіп отырған құбылыстар.

Жастар арасындағы көп проблемалар әлеуметтік-экономикалық, қаржылық түйіндерге келіп тіреліп жатады. Айтылған ойларды қорытатын болсақ, қоғамның заман ырғағымен өзгеруі — заңды құбылыс. Батыстың көңіл көтеру индустриясы ұсынатын қызықтарға қарсы біз жастарға балама ретінде не ұсынып отырмыз? Әзірше, ештеңе.

-Отбасының діңгегі болуға тиіс әйелдер бала-шаға асырау қамымен басын тауға да, тасқа да соғуда. Сонымен қатар қызмет қуып, мансап көксейтін замандастарыңыз да аз емес. Осы үрдісті қалай қабылдайсыз? Ұрпақтың то-
лыққанды тәрбиесі үшін әйел үйде отыру керек дегенге қалай қарайсыз? Сіздіңше, жалпы, бүгінгі заманның әйелі қандай болу керек?

-Жаңа ғасырда әйелдер үйде отырып, тек отбасы мәселелерінен аса алмайды дегенге сенбеймін. Мықты, жігерлі әйел бәріне де уақыт табады. Отбасы бақытын сақтап, ер-азаматын құрметтеп, сәби сүйіп, оларды тәрбиелеп, қызметке де араласады. Дәл осындай қазақ әйелдерін, қазақстандық әйелдердің көбін білемін. Өзім өмірден түйген өз тәжірибеме сүйеніп, осылай айта аламын. Әр нәрсенің атқарылатын өз уақыты болады. Жас шағыңда оқып, білім ал. Өз уақытында тұрмысқа шық. Биологиялық жағынан толысқан жаста сәби көтер. Осындай әйелдердің табиғатына ғана тән маңызды кезеңдерден кейін қызметке араласудың да мезгілі пісіп жетеді.

Айтылған істерді атқарып жүріп алған біліміңді, кәсіби дәрежеңді жоғалтып алма. Бұның бәрі оңай шаруа емес, бұл мүмкін емес дейтіндер табылады. Бәрі өзімізге байланысты. Адам өз тағдырын өзі таңдайды. Өзі жасайды.

-Сіздің әрбір сұраққа жауабыңыз дайын. Қашан да байсалды қалпыңыздан танбай, кез келген сұраққа сенімді, нық жауап бересіз. Бұл өзіңіз өткен қызмет мектебінің арқасы ма, әлде отбасындағы тәрбиенің жемісі ме? Жалпы отбасындағы тәрбие қалай болу керек? 

- Сіздердің сұрақтарыңыз қаншалықты мазмұнды болса, жауаптарымды да нақты, мағыналы беруді жөн көрдім.    Адамның қалыптасуы үшін көп факторлар әсерін тигізеді. Француз жазушысы, құқықтанушы, философ барон Монтескьенің айтқанын білесіз ғой: «Адамдарды көп заттар басқарады: ауа-райы, заңдар, дін, басқару принциптері, салттар мен пейілдер». Мінез-құлқымыз бен іс-әрекеттерімізді түсіндіру үшін де тәрбие алған және тұлға болып өскен ортаны білу маңызды.

Мен өзімді бақыттымын деп санаймын. Маған тұлға болып қалыптасуыма әкем мен анамның, өскен ортамның әсері зор болды. Адам мен қоршаған кеңістіктің гармониясын, айналаңдағы адамдарды, табиғатты сыйлап ғұмыр кешудің үлкен бақыт екенін үйреткен ата-анам болды. Таңғы құстардың әуенін, көктемде мұзды тесіп шыққан бәйшешектің әдемілігін алғаш көрсетіп, содан қуат алуды үйреткен де әкем.

Кім болса да, ең басты тәлім мен тәрбиені отбасынан алады. Одан кейінгі өмір жолыңда әкенің өнегесімен,  ананың сүтімен дарыған қасиеттер күш-қуат береді. Есейген шақтағы оқыған, жұмыс істеген ортаның әсерін де төмендетуге болмас. Отбасында бастапқыда қаланған іргетас кейінгі ересек өмірде қисайып кетпеуге көмектеседі. Бойыңды тік ұстауға үйретеді.

- Бүгінде енелер институтының ролі неге түсіп кетті? Өзіңіз әйел, ана, келін, жар ретінде ененің ұрпақ тәрбиесі, шаңырақ бақытындағы рөлін қалай бағалайсыз? 

- Бүгінгі сүйкімді ару – ертеңгі адал жар, ақылды ана, мейірімді әже. Алға ұмтылған елдің бойжеткені де, бозбаласы да өз жауапкершілігін жақсы сезінуі керек. Ұрпақ тәрбиесіндегі маңызды сұрақ бар. Ол – ұлымыз бен қызымызға олардың жеке тағдырына немесе жеке отбасының алдында ғана емес, тұтас ұлтымыздың алдында да жауапты екенін үйрету.

Жолдасым екеуміздің мамаларымыз бір шаңырақтың астында жарасып өмір сүруде. Өмірде көпті көрген, кемеңгер екі ананың немерелерінің арасындағы бақытын көрудің өзі үлкен күш береді. Менімше, бүгінгі кезде енелердің беделі түсіп кетті деген сөзбен келіспеймін.

- Сіз үшін өмірдің мәні неде? Бақыттың формуласы қандай? Жалпы осы уақыт ішінде жүріп өткен жолыңыз, өзіңіз шыққан қызметтік сатыларыңыз сізге нені ұқтырды?

-Жастармен болатын кездесулерде Елбасының айтқан сөзін әрқашан қайталап жүремін. «Бақыт бағалаған адамның ғана қолында болады». Өте дәл айтылған тұжырым. Мен үшін бақыттың басты формуласы – отбасындағы бақыт, балаларымның  бақытты өмірі. Елімізде бақытты отбасылар көп болса деп тілеймін.

The post Зағипа БАЛИЕВА, Мәжілісінің депутаты: «Өміршең заң ғана адам игілігіне қызмет етеді» appeared first on Қазақия газеті.

Қызыл билетін сандығының түбіне сары майдай сақтап жүрген «советтік сарқыншақтар»: «Ескерткіш сол қалпында сақталып қалуы керек. Ол – тарих!»,- деп шыр-пыр етеді, кейінгі буын үстіндегі ескі шапанын сыпырып алып, тыржалаңаш қалдырғалы отырғандай. Құдды, сол ескерткіш қазіргі қазақ қоғамы үшін де үлкен идеология құралы дерсің… «Қызыл шапанын» құртсақ, оның орнын су жаңа «көк шапан» басатынын неге түсінгілері келмейді екен, ә?..

«Көк шапан» дегеніміз – еліміздің бірде-бір қала орталықтарына «бұйырмаған», Алаш арыстарына арналған ескерткіш. «Солардың рухы разы болсын!»,- дегісі келмейді-ей, біздің шалдардың! Жарайды, өзі бодан болған екен, ал, неге Тәуелсіздіктің тәубе етерлік игілігін немере-шөберелеріне қиғысы келмегендей қасарыса береді?!

Бұл мәселені бізден бұрын facebook әлеуметтік желісі арқылы белгілі журналист Нәзира Байырбек көтерді. Ендігі кезекті тақырыпқа қатысты білдірілген парықты пікірлерге берейік…

Нәзира Байырбек: – …Ашаршылықтың пәлен жылдығын, репрессия күнін атап өтіп жүргеніміз ресейліктердің ашуын туғызғанын білеміз. Ашаршылықтың
80 жылдығына байланысты жиын өтіп жатқанда, Ресейдің Елшісі ашуланып, шығып кетті көз алдымызда. Сонда «Велика Россия» деген жазу Алматымыз-
дың ең әдемі жерінде тұрғанда, біздің жастар, азат ойлы азаматтар бұған ашуланбауы керек пе, қалай ойлайсыздар?

Айдос Сарым: – Панфилов дивизиясының ерлігі дау туғызбайды. Бірақ, 28 панфиловшы деген – қолдан шығарылған тарих. Журналистердің ойлап тапқаны. Клочков жаңағыдай сөздерді тіпті айтпаған. Сондықтан мен саябақтағы ескерткішті алып тастап, орнына 20 дүниежүзілік соғыс құрбандарына арналған, оның ішінде Түркістан легионында күрескен қандастарымызды да ескеретін ескерткіш қою керек деп есептеймін.

Әміржан Қосанов: – Жалпы, Кеңес Одағы кезінде тұрғызылған барлық ескерткіштерге қайта ревизия керек деп ойлаймын. Әрине, тарихты қайта жаза алмаймыз. Ата-бабаларымыздың Мәскеуді қорғағаны рас. Бірақ, олар Мәскеуде жүріп, ең алдымен, өз Отанын,  Қазақстанды қорғады! Солардың арқасында фашистер жерімізге жете алмады. Ал «Ресей» деген жазуды алып тастау керек! Басқа сөздер табуға болады. Мәселен, сол шайқасқа қатысқан Бауыржан Момышұлының сөздерін.

Гүлмира Аймағанбет: – «Тарих қолдан жасалады. Басында кім тұр, қалам соның ыңғайына кетеді». Қазіргі тарихты жазып жүрген ағамыздың өз сөзі. Сондықтан қолдан жасалған кейбір тарихқа құлдық ұруды қояйық! Санамыздың сілкінетін уақыты әлдеқашан келді ғой.

Көктүрік Алтай: – Таңғаламын! «Тәуелсіз ел» деп жер-суға сыймай, танауымыз желбірегенде сондаймыз. Тіпті, бұл мәселені талқылауға салмай-ақ, Үкімет біржақты етуге тиіс деп ойлаймын. Бірақ, ондағылардың рухы бос. Санасы биік билік қазір жоқ! Эстония ештеңеге қарамай, Таллиндегі совет солдатын алды да тастады емес пе?!.

Құралай Шубаева: – Кеңес үкіметі біздің тарихымызды күлге көміп, талай ескерткіштерімізді тоз-тозын шығарып қиратқанда, біз неге отаршыл билік орнатқан ескерткішті, айтылмаған жалған ұранды далитып төрімізде сақтауымыз керек? «Ескерткіш қалсын!» дейтіндер – менің ойымша, бойында намысы жоқ, қара басының қамын, жанының тыныштығын ойлайтын қорқақ, жалтақ адамдар! Әйтпесе, менің атам да майдангер болған. Ол кісі жарықтық: «Ұрпағымыз біз сияқты жалтақ болмай, тәуелсіз рухта өссе екен…»,- деп армандап отыратын. Бұл ескерткіш, түптеп келгенде, төрінен көрі жақын біздің ҰОС ардагерлеріне бір тиынға да керек емес! Орыстар болмаса…

Берік Шералыұлы: – Негізі Кеңес дәуірінде орыс халқынан басқа ұлт соғысқа қатыспағандай, солардың ескерткіші ғой барлығы! Мысалы, Щучинск қаласында мәңгілік алаудағы ескерткіште орыс пен украин ұлтының бейнесі тұр. Ең қызығы, орысша, қазақша және украинша жазып қойыпты астына. Қазақстанға украин тілі жетіспей тұр еді енді…

P.S. Басқа да бауырларымыздың ашынып айтқан ащы сөздері баршылық. Біздің міндет – оның бәрін тізбектеп отыру емес, жоғарғы жақтың қам көңілдерге медеу боларлық шешім қабылдауын талап ету. Енді Алматының төріндегі «Велика Россия» ұрпағымыздың ұранына айналмасын десек, анау ескерткіштің етегін жалтыратқан ерсі ұранды қазақы қалыпқа салып өзгертейік немесе бізге қарай кеудесін кере ентелеп тұрған орыс сарбазының мүсінімен қоса құртайық! Екінің – бірі! Бұл ретте, биік билікке қазақтың арқасында жайғасқан шен-шекпенділердің елді елеңдете бермей, еркін пікірмен санасуы шарт. 

Еркеғали БОЛАТҰЛЫ

The post «Велика Россия» кімге қажет? appeared first on Қазақия газеті.

Қызылорда облысы, Қармақшы ауданы, Жосалы кентінің тұрғындарынан Сіздің атыңызға 18.03.2014. 09.05.2014 және 16.07.2014 жылғы  жазылған ашық хатымыздың біріншісіне 275 тұрғын, екіншісіне 31 тұрғын, үшіншісіне 117 тұрғын  қол қойып үкілі үмітімізді жолдағанбыз. Міне, осы үшінші рет жазылған хаттан кейін сең қозғалды. Алдымен бұл хат республикалық тәуелсіз «Қазақия» газетінде жарияланған болатын.

Осы мақаланың әсері ме, мұнан кейін аудан прокурорының бастамасымен аудан орталығындағы Мәдениет үйінің үлкен залында  жиналыс өтіп, су мәселесі жөнінде аудандық комиссия құрылды. Комиссия қыстақ орталығындағы тұрғындармен кездескенде, хатта жазылғандай, ауыз судың тәулігіне екі сағат ағатынын растады. Мұнан кейін іле-шала тамыздың 7-де аудан орталығына су жеткізіп тұрған «Октябрь топтық су құбыры» мекемесінің нысандары мен ұңғымаларының  қазіргі жағдайын тексеру үшін аудандық прокуратура, әкімшілік, кент тұрғындарынан құрылған комиссия  топтық нысандарды аралап шықты.

Міне, осы жұмыс барысында ішуге жарамсыз су айдап, кейіннен жабылған «Сарыөзек» су құбырының әлі күнге ашық тұрғаны байқалды. Ашық тұр дегеніміз, су айдау насосының вентиліне пломба салынбаған. Пломба тек ток тарату жәшігіне ғана салынған. Оның өзінде пломбада ия нөмір, немесе басқалай белгі жоқ. Жабайы пломба. Мұның өзі, біздің осы ұңғыма жарамсыз су айдайды-ау деген күдігімізді ұлғайта түсті. Сондай-ақ,  Иіркөл, Жаңажол ауылдарында жаңадан салынған су сақтау және су айдау кешендері  бірнеше жылдан бері қаңырап бос тұр екен. Пәленбай миллионға салынған бұл кешендер керек болмаса неге салынған деген сұрақ туындайды. Енді бұған жауапты осы саланың жауапты адамдары бере жатар.

Бір қызығы, кент тұрғындары, әкімшіліктен, ауыз су тарату мекемесі және аудандық прокоратура өкілдерінен тұратын топтық комиссия өз жұмысын жүргізіп жатқан күні  аудан әкімшілігі жанынан құрылған,  ішінде аудандық мәслихат депутаттары А.Үсенов, Бодыбаевтар бар топ кент ішінде ауыз су жөнінде өз жұмысын жүргізді. Бұл не сонда, «үй ішінен, үй тігу» ме, әлде аудан мен  тұрғындар тарапынан құрылған комиссияға сенбей, өз алдарына тексеру ме? Халықтың атынан сайланған депутаттар шынымен де халыққа жаны ашыса халық сайлаған топтық комиссия құрамына келіп кіріп жұмыс жасамай ма?

Осы жоғарыдағы жұмыстардың қорытындысын жақын арадағы  комиссия шешімінен күтіп отырмыз. Сонымен қатар, менің ашық хатымда 2006-2013 жылдар аралығында Жосалы кентінде және  Интернационал, Төребай би, Иіркөл, Дүр Оңғар  елді мекендерінде жүргізілген ауыз суға қатысты құрылыс жұмыстарына байланысты сұратылған құжаттардың бірде-бірі осы бүгінге дейін берілген жоқ. Себебі, бұл мәселеге жауапты облыс деңгейіндегі прокурорлар. Атап айтар болсақ,  Ғ.Тобажанов, Р.Райхановтар әдейі құйтырқылықпен осы күнге дейін созбалаңға салып келеді. Неше түрлі түлкібұлаңға салған Р.Райханов 04.07.2014 жылғы берген жауабында: «Сіз облыс прокурорының қабылдауында болдыңыз, осы мазмұнда жазылған хатыңызды қанағаттандыруға негіз жоқ» деген. Ал, Қармақшы ауданының прокуроры  Б.Мырзабаевтың өз ісінің маманы емес екендігін 11.08.2014 жылғы басқармаға берген өтірік жауабынан көруге болады. Мұндай прокурорлар жалған жауабымен ел алдында адал қызмет көрсете алады деп айтуға Қармақшы халқының аузы бармайды.

Кеше ғана, Бас прокурордың алдында мемлекетімізге адал қызмет  атқарамын деп берген уәдесін тәрік етті Б.Мырзабаев. Демек, халық алдында абыройсыздыққа ұшырады. Сондай-ақ, М.Маханбетжановқа да тапсырылған жұмыс доптай домалап аяқсыз қалды.  Аудан әкімі  Н.Шамұратов пен орынбасары Ә.Қарқынбаев және «Октябрь топтық су құбыры» мемлекеттік мекемесінің басшысы Қ.Есдәулетов  аудан халқының судан көріп отырған қиыншылықтарын жоққа шығарып отыр. Елбасының халыққа жолдаған жолдауларын  жұрт алдында өтірікке ұштастыруда. Ішуге зар болып отырған ауыз суды төбесінен құйып отырмыз деп Үкімет пен Елбасын бүгінгі күнге дейін алдап отыр. Бұл жұмыстың қолдан қолға өтуіне не себеп болып тұрғаны құпия түрде қалуда.

Бұл жөнінде облыс басшылары Қ.Көшербаев пен И.Оңғарбаевтар да хабардар. Бірақ, мізбақпастан отыр. Неге екені белгісіз! Ал сала жетекшісі И.Оңғарбаевтың «Казсушар» РМК-ның басшыларына не айтып отырғанын бір Алла ғана білетін шығар. Кеңес дәуірінің заңында аз да болса әділдік бар еді. Ол уақытта халықтың атынан жазылған мынандай арыз түссе талайы партиядан шығарылып, қызметінен босатылып, тіпті сотталып та кететін еді. Біздің егеменді еліміздің заңын биліктегілер осылай ойыншық етіп отыра бермек пе? Осындай әділетсіздіктен кейін келешек ұрпақтың биліктегілерден қандай тәрбие алатыны жөнінде ойлаудың өзі бойыңда үрей туғызады екен…

Ғани Сақтапбергенұлы Алиев , Қызылорда қаласы

The post Аудандағылар қашанғы сіздерді алдай береді? appeared first on Қазақия газеті.

2015-2017 жылдарға арналған бағдарламалық-мақсатты қаржыландыру бойынша сайысты өткізу барысында алғаш рет басты бағыттарды анықтау тәжірибесі қолданылмақ екен. Премьер-Министр К.Мәсімовтың төрағалығымен ҚР Үкіметі жанындағы Жоғары ғылыми-техникалық комиссияның отырысында аталмыш мәлімет айтылды.

Сонымен қатар,  ғылыми-техникалық қызметтің нәтижесін коммерциялау мәселесі де назардан тыс қалған жоқ. Қазақстанда 2014 жылы ҚР білім және ғылым министрлігі мен Дүниежүзілік банк жүзеге асыратын «Технологияларды коммерциялау» жобасы аясында 710 млн теңге көлеміндегі қаржылай қолдауға 16 жоба ие болған екен.

Министрліктің мәліметінше, жалпы 2014 жылы ҚР БҒМ «Технологияны коммерциялау орталығы» ЖШС технологияларды коммерциялау гранттары бағдарламасына қатысуға 2014 жылы берілген жалпы өтінім саны 526-ке жеткен.  Білім және ғылым вице-министрі Такир Балықбаевтың мәлімдеуіне қарағанда, «Технологияны коммерциялау» жобасының жалпы бюджеті 9,5 миллиард теңгені құраса, оған республикалық бюджеттен 7,5 млрд теңге бөлінбек.

«Бағдарлама мақсаты – өтініш берушілердің идеяларын коммерциялау, технологияны лицензиялау мақсатында оларды қаржыландыру, стартап компаниялар құру мен алдыңғы қатарлы халықаралық тәжірибемен жоғары технологиялы өнім сату», — дегенді ерекше атап көрсетті құзырлы министрліктің орынбасары.

Гранттық қаржыландыруды бөлу 2 бағыт бойынша жүзеге асырылады. Сонымен, тұжырымдаманы негіздеу, техникалық құжаттаманы жасау және оны сертификаттау 22 млн теңге көлемінде 6 айға дейінгі мерзімде қаржыландырылады, өнімнің өнеркәсіптік үлгісін жасау 18 айға дейінгі мерзімге 74 млн теңгені бөлуді қарастырады.

Бұдан өзге, ғылыми қызметкерлердің аға және төменгі топтарына гранттар бөлу бағдарламасы жүзеге асырылуда. Осылайша, бүгінде қаржыландыру жалпы сома 4,5 млрд теңгеге 33 ғылыми жобаға жасалмақшы екен.

«Қаржыландыру көлемі мынадай: аға ғылыми қызметкерлер үшін 1,5 млн долларға дейін болса, төменгі санаттағы ғылыми қызметкерлер үшін 600 мың долларға дейін», болатындығын Т. Балықбаев мәлімдеді.

Айталық, Қарағанды мемлекеттік техникалық университетін жанынан Халықаралық материалтану орталығы ашылған. Аталмыш  орталықтың мақсаты заманауи зертхана орталығының үлгісін жасақтау, ғылым саласындағы жүйелік қызметті дамыту және ғылыми журнал, веб-портал секілді түрлі ақпараттық ресурсты жасақтауды көздейді.

«Бұл жобаны жүзеге асыруға 300 млн теңгеге жуық қаражат бөлінді, бүгінде бұл орталық жұмыс жасап, әлемдік зертханалар деңгейіне жетуге ұмтылады», — деп қортындылады вице-министр.

Білім  мен ғылым саласында жасалатын қызметтер мұнымен шектелмейтін сыңайлы. Қыркүйек айына қарай техникалық білім беру саласын реттейтін 17 нормативтік-құқықтық актіге өзгертулер енгізу жоспарланған, деп мәлімдейді ҚР Ұлттық кәсіпкерлер палатасының (ҰКП) басқарма төрағасының орынбасары Нұржан Әлтаев.

«Қазіргі таңда кәсіпкерлік маман тапшылығы бар. Соның ішінде орта деңгейдегі мамандардың жетіспеушілігі көзге ұрып көрініп отыр. ҚР БҒМ-мен бірлесіп, 17 нормативті-құқықтық актіге өзгертулер енгізілді, бұл өзгертулерді ведомствоаралық комиссия бекітті. Таяу арада оларды Үкіметке енгізіледі, қыркүйек айына дейін бұл 17 акт өзгертіледі деген үміттеміз», — деді Н. Әлтаев.

Оның айтуынша, аталған өзгертулер ҚР ҰКП, ҚР БҒМ мен Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі арасында құрылған меморандум аясында енгізіледі. Құжат сонымен қатар «Білім беру туралы» заңға өзгертулер мен толықтырулар енгізуді қарастырады.

Еліміздің 400 кәсіпорны үшін 10 мыңнан астам маман Дуалды оқыту жол картасы бойынша даярланады, деп мәлімдеген Нұржан Әлтаев «400 кәсіпорын бүгінгі таңда 10 мыңнан астам маман дайындауға өтінім берді», — деп ерекше атады.

Оның мәліметіне қарағанда, дуалды оқытуды енгізудің жол картасы өңірдің 11 басым саласынан тұрады, олардың ішінде ауыл шаруашылығы, ветеринария, экология, металлургия, машина жасау, медицина, фармацевтика, энергетика, тау-кен өнеркәсібі, құрылыс, коммуналдық шаруашылық, сервис, басқару және көлік бар.

Жол картасында 2015-2019 жылдарға арналған өңірлердің үдемелі индустриялды-инновациялық даму мемлекеттік бағдарламасы аясындағы жобалары мен облыстардың әрқайсысы бойынша басым салалар енгізілді. «Әр облыс бойынша кәсіпкерлерге қажетті мамандықтар тізімі жасалған, бұл мамандықтардың жалпы тізімі 83 мамандықты құрады. Тізімге 173 колледж енді», — деп түсіндірді палата басшысының орынбасары.

Сонымен қатар, ол қазіргі уақытта колледждерге тапсырыс беретін кәсіпорындардың арасында 3-4 тарапты келісім-шартқа қол қою процесі басталғанын айтты. «Кәсіпкерлік мамандарын дайындау барысында білім беру процесіне белсенді араласады. Олар оқушылардың оқу уақытының 60 пайызын тәжірибе мен жұмыста өткізуі үшін тәжірибелік алаң ұсынады. Осы орайда кәсіпкерлік студенттердің стипендиясын төлеуді де мойындарына алып отыр. Ең бастысы, оқу біткеннен кейін жұмыспен қамтамасыз етіледі», — дейді. Осылайша, реформадан көз ашпаған білім мен ғылым саласы енді нақты қадам жасауға тырысып жатыр. Бұған қарап салаға жан кірген бе деген ойда қалады екенсің.

Ризабек Алтайбай

The post Реформадан көз ашпаған салаға жан кірді ме? appeared first on Қазақия газеті.

Мен, Гүлбақыт Кызылташ, Атырау облысының және Атырау қаласының әкімдеріне 2012 жылдан бері апатты жағдайда тұрған баспанам туралы 4-5 рет хат жаздым. Алайда, менің құлаған үйдің астында қалуым мүмкін деген жанайқайым басшыларға жетер емес. Енді «Қазақия» газеті арқылы облыс және қала әкімдеріне жеткізуді жөн көрдім.

Атырау қаласында биылдың өзінде қаңтардан осы жазға дейін 800-дей әртүрлі санаттағы отбасыларға, оның ішінде авариялық жағдайдағы 100-ге жуық отбасына жаңа пәтерлер берілді. Бірақ ең қызығы, соншама пәтер беріліп жатса да, 2011 жылдан бері 182-ші кезектен 164-ке ғана жылжыппын. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық мәселесін қарайтын Қарағаев мырзаға кіре алмай жүргеніме екі жыл болды. Ол кісі аптасына бір күн ғана қабылдайды. Қабылдау кезінде халықтың көптігі соншалық, тап-тар дәлізде сығылысқан кезек арасында терлеп-тепшіп, қан қысымым көтеріліп, 5-6 сағат тұрған кезде хатшы қызынан «бастық срочно жиналысқа кетейін деп жатыр, кезекке тұрмаңдар» немесе «акиматқа шақырып жатыр», болмаса «Қарағаев Астанада, орнына орынбасары қабылдайды» деген сырғытпа жауап естимін.

2 жылдың ішінде былтыр 1 рет орынбасарына кіріп, жағдайымды айтуға мүмкіндік алдым. Ол кісі маған «үйіңіздің осынша қиын жағдайда екенін әкімге айтуға кеңес беремін, бүкіл «полномочия» бізге жоғарыдан келеді деп әкімшілікке сілтеді. Облыс әкімінің қабылдауына оңайлықпен жазбайды, сыртқы «кіргізу бюросында» отырған қызметкер әйелдер дікеңдеп, қақшаңдап «келушінің реңіне қарай» жауап береді, мені 3 рет барсам да қайта-қайта қала әкіміне сілтеді. Реңіне қарай дегенім, жұмсартып айтқаным. Мусиннің немесе Рысқалиевтің кезінде де қабылдауға жазылу қандай қиямет болса, қазіргі кезде де өзгере қоймады. Бұл қиямет «записьті» жасаушылар немесе ұйымдастырушылардың масқара «услугаларын» естіп, оны жазуды жөн көрдім. Жарбосынов көшесінің бойындағы дәл мен сияқты баспанасы апатты болған бір әйел Б.Ізмұхамбетов мырзаға кіру үшін былтыр «бюродағы» әйелге 5 мың теңге беріп, «доступ» алған жағдайын айтып, еңіреп жылап, 1 ай ішінде СМП-да салынған көп қабатты үйден пәтер алып алды. Ал, бала-келіні, немерелері сол ескі үйде қалып кетті. Ол әйелдің «подругасы» да әкімшіліктің «бюросындағы пысықайға» 2 мың теңге мен шоколадтар апарып, облыс әкіміне кіре алды және ақылы оқудағы баласына жәрдем сұрады.

Осы сияқты «тізімімде» айтарлықтай «жаңалықтар» көп, мен оларды түртпектеу мақсатында емес, парақорлықтың әкімшіліктің «подвалынан» басталатынын дәлелдеу мақсатында жазып отырмын. Басқа пәтер иелерін айтпағанда, «Нұрсая» шағын ауданының өзіндегі таныстарымның пәтер кезегінде көп күттірместен қалай «пәтерге ие болғандары» немесе кімге қанша пара беріп, тезірек баспаналы болғандары туралы «хикаялары» бір кітапқа молынан жетеді. Олардың түгелге дерлігі, банктерден алған кредит ақшаларын (кейбірі көліктерін сатқан) тек пәтер алу үшін «қамқор қызметкер мырзалар мен ханымдарға» сыйлық ретінде ұсынғандарын айтып отыр. Ал сол параларды алған тұрғын үй секторына қатысы бар әкімшіліктегі қызметкер мырзалар мен ханымдардың қаладағы ең қымбат ресторандарда апта сайын емес, күн сайын бой көрсететіндері ешкімді таңдандырмайды.

Қарағаев мырзаның бір жауабында «ваш вопрос будет рассмотрен» деген еді, ол қашан «рассмотрен» болады? Сосын маған «басқалармен бірдейсіз, сізге артықшылық (привилегия) жасалмайды, кезекті күтесіз» деген жауабына менің айтарым: «Маған артықшылық жасалуын сұрап отырғаным жоқ, тек өзіме заң жолымен тиесілі пәтердің кезегін әділ жолмен жылжытуын сұраймын, әрі өзім «елмен бірдей» болсам да, баспанам елдікімен бірдей емес, яғни 1962-67, 1970 жылдары салынған үйлер «авариялық» деп саналып, не «сносқа» кетіп жатқанда менің  1949-50 жылдары салынған баспанам үшін бұл жерде «бірдей» ұғымы қате. Майқы би бабамыз «Ханың ақылды болса, қара жерден кеме жүргізеді» дегендей, облысымыздың үлкен басшысынан ақылды да әділ әрекет күтемін. Жанымыздағы трассадан шұбырып жатқан ауыр не жеңіл автокөліктердің баспанамызды дірілдетіп, минут сайын «вибрировать» ететінін айтсам, сөз жетпейді. Бір ғана қыста ел-жұрт шат-шадыман көңіл-күймен жаңа жылға дайындалып жатқан кезде, мен бала-шағаммен үйдің ішінде пальто-күртелерімізді киіп, бүрсеңдеп тоңып, күркілдеп жөтеліп, балалармен қосылып ауырып отырғанымызды айтсам жеткілікті болар. Жаңа жылда «атылған» отшашуларды ойласам, жыным келеді, ел отшашуды (фейерверк) көруге асықса, бізге жақын Исатай-Махамбет алаңында атылған отшашулар әсерінен Жарбосыновта қисайып зорға тұрған үйімізді құлатып тастайтындай солқ-солқ еткізеді, әр дүрсілінде үйдің терезелерінен бастап қабырғалары да дірілдеп, тітіреп, төбеден құм саулап, теледидарымыз жыбырлап тұрады. Алаңдағы дүрсіл сағат 23-тен бастап 2 сағатқа созылады, көршілер де қарап қалмайды, коттедждерінен шығып, «нән бомбаларын» жерге байлап, жарысып жарып, жарқылдатып жатқаны. Ешкімнің қызығына не қуанышты мерекесіне тосқауыл бола алмаймын, әрине, баспанам апатты болмаса менде ешкімнен кем қалмай, балаларыммен қосылып «атып, жарып» дегендей өзімізше мейрамдар едім… Мейрам демекші, ең болмаса, үйде балалардың не үлкендердің туған күндерін не басқа қуанышты мерекелерін достармен, ағайын-туыспен бірге атап өтетіндей де мүмкіншілік жоқтығы көңіл-күйімді одан сайын төмендетеді, өзіңді сыйлайтын дос-жаранды, жақын-жекжатыңды шалқайтып үйіңнің төріне отырғызып, сый-сияпат жасап жүгіріп жүрген, шаңырағыңды көрсеткен жақсы емес пе? Өкінішке орай, мен баспанамның жағдайына байланысты төменшіктеп жүремін…

Міне, менің бар жағдайым, айтпағым осы. Мұны әкімдіктерге пәленбай рет жаздым. Бірақ сол арыздар мен өтініштерімді қазақ тілінде жазған едім. Енді орыс тілінде де жазуға тура келіп тұр. Орыс тілінде жазылса, мүмкін басқаша «реакция» болар, құзырлы органдар елеңдер деп. Мұнымды газет оқырмандары түсіністікпен қабылдар деп ойлаймын. 

Құрметпен,  Гүлбақыт Кызылташ

ЗАЯВЛЕНИЕ

 Уважаемый Бахтыкожа Салахатдинулы!

  С сентября 2013 по сей день я уже 5-ый раз пишу я вам и городскому акиму о состояний моего жилья. В последний раз убедительно прошу вас посодействовать в выделении жилье моей малообеспеченной семье по госпрограмме или по заключению ГАСК, которое имеется у меня  на законной основе. Дело в том, что я и моя семья (из пяти человек) живем в частной двухкомнатной квартире в аварийном доме «барачного типа» в 1949 г. постройки, расположенного по улице Б.Жарбосынова (бывш. Совдепа) д.117/1; в зоне подтопления, т.е. периодически заливается в паводки (половодья) подпертой водой, именно в дождливой погоде.  В настоящее время пристройка нашего жилья невозможна, т.к. наша квартира непригодна и находится она в критическом состояний. Жалуюсь на неудовлетворительные условия для проживания в квартире. Наше жилье грозит обрушением и представляет угрозу для моей семьи. За 64 года эксплуатации нашей квартиры в 2011 году при техобследования жилья сотрудниками атырауского  ГАСК-а установлены, что наша квартира из-задлительного переувлажнения и неоднократного промерзания в зимний период, вспучивания и просадки почвы имеют сильные повреждения выраженные в изломах камышитного дома, страшные деформации и перекосах стен, а фундамента вообще не существует, что привело потере несущей способности строительных конструкций. Но, в официальном заключении ГАСК, которое я получила через неделю, все эти «көріністер» были написаны кратко. Хочу донести до вашего сведения вся и всю правду о нашем жилье, что в нашей квартире имеем «хомуты» на стояках, заливаемые от веранды до спальной комнаты, также горе и несчастья моих детей, моего мужа и родной моей сестры, которые вынужденных жить в невыносимых условиях, отказывая себе во многом, все это очень тревожит меня.

Благодаря инспектору ЖКХ госпоже М.Нургалиевой в 2011 году я еле зарегистрировала свою квартиру в список «аварийных домов», если бы не она я еще ходила б по кабинетам, до этого я ходила несколько лет и не смогла встать в очередь из-за справки из ГАСК (в то время она была на платной основе у частных ИП), также другие справки, которые были недоступны для меня… Фундамент квартиры давно провалился в 80-ые годы, видны камышитные стены, последние время весь дом в воде, что практически невозможно ни зайти, ни выйти. Вода с потолка заливает прямо на электрический счетчик, несколько раз сгорели кабели, провода на стенах, поменяем их, через некоторое время снова такое зрелище, а рядом проходит газовая труба. От замыканий часто отключается свет, а напряжения электричества постоянно скакивает. Об этом знает все контролеры и инспектора «Атырау-жарык» нашего участка №6. Во избежаний пожара несколько раз звонила в ЧС-никам, они ссылаются на«Атырау-жарык», а электромонтеры посылают меня в горакимат… Короче все отфутбаливают и вижу сплошное безразличие к людям, которые исправно платят квартирную плату и все коммунальные услуги. Холодильник бьёт током, не просто кусает, а конкретно сильно, насквозь меня прямо, один свой сгорел,  другой был подруги, тоже сгорел (с А-энерджи), сперва подумали, что это сломался сам холодильник, вызвали мастера по обьявлению, он говорил, что с холодильником в порядке был, но в доме нет заземления, и электричество в доме жизненно опасно. Произойдет короткое замыкание и ток превысит норму, хотя проводка соответствующая, дом старый, будьте осторожны, не дай бог сгореть! В доме сильно протекает особенно с таянием снега и осенью, ведра с водой не успеваем выливать. Сгнившие деревянные окна, которые нельзя менять вместе с дверями, да крыша не поддающийся ремонту, прогнивший пол, идиотская планировка, камышитные стены внутри, к которым не прикрутишь даже карниз и т.п.так надоело меня, извините, что зла не хватает. Крышу как-то отремонтировали, но он оказался пустой затеей. Внутри квартиры все анормально, сырость, зимой холодно, хотя провели в квартире автономное газовое отопление. В дождь и слякоть не пройти от непролазной грязи. Насчет коротких замыкании, дома не только погаснет свет. Вода заливает кровати, телевизор, ковры, занавески и все электрические оборудования, что есть!  Квартира наша всегда заставлена тазами и ведрами, вещи и мебель затянули пленкой. В квартире проживает еще больной ребенок мой в 2010 г.р., который состоит на учете у врачей с 3-х месяцев рождения по ЧБД хронический бронхит и неврологическому заболеванию. Штукатурка стены отваливаются, стены ужасно потрескались, что не поддаются любому ремонту. В стенах живут маленькие насекомые, которых сложно разглядеть невооруженным взглядом и они кусаются, укус похож на укус комара (комаров тоже не подсчитать, естественно). С ними по соседству живут маленькие рыжие муравьи, которые тоже иногда кусаются и место укуса потом долго болит и долго заживает, черные тоже есть, но они более безопасны. Основную массу переловили, но каждую ночь еще слышны знакомые звуки насекомых. Потом когда откроешь, выходишь или заходишь домой, то вместе с открытием двери происходит долгожданное вторжение в квартиру летающих кусающихся друзей. В квартире протечки по 60% жилой площади. Кухней пользоваться нет возможности, так как там пошла по потолку и стенам черная плесень и куски штукатурки попадают в кастрюли. Целый месяц спали под полиэтиленовой пленкой, сейчас проживание в данном помещении просто не возможно. Все валиться с потолка, у всех проживающих в квартире появился аллергический кашель и хронический бронхит, что подтверждаются медицинскими справками. С потолка льется жидкость с отвратительным запахом, черного цвета разбавленная голубиным и кошачим пометом. Наша квартира постепенно оседает на глазах, на стенах комнаты огромные трещины, которые не поддаются ремонту, а от сырости и неприятного запаха прогнившего камыша и «сыпучего» потолка не знаем как избавиться. Мечтаем подышать о нормальном комнатном воздухе. У нас аллергия на запах и укус насекомых, нос чешется, глаз отекает, бронхи закладывают. Я боюсь, что не доживем мы до получения квартиры или сноса, т.е. не дай бог останемся под развалом? Очень переживаю за свои члены семьи, мне страшно становится. Особенно, страшно за ребенка, которого еще не родился, точнее, я беременна (срок 31 недели).  Вопрос предоставления жилья моей семье висит на воздухе, так как ваш заместитель по ЖКХ г-н Ж.Карагаев каждый раз сообщает мне, что «ваш вопрос будет рассмотрен» (я получила от его имени ответное письмо 3 раза за 15 месяцев), и более 2000 семей уже получили жилье, когда у меня справка, что состою в очереди на квартиру под номером №164 в ЖКХ? Что у других состояния аварийности жилья хуже меня? Прямо у всех жилье 1949 г постройки и в критическом состояний?

Я не работаю, мой муж тоже без работы (временно). И вот от этих всех выше описанных раздражающих факторов появилось непреодолимое желание поскорее сбежать из этой квартиры куда-нибудь, где нет сборища змей, насекомых и топающих сверху по голове дождя и пыли. У меня земельного участка тоже нет, чтобы в дальнейшем надеяться на постройку жилья, в общем, я запуталась окончательно!..

Бұрын-соңды үкіметтен еш көмек алмап едім, баратын ата-анам да жоқ. Олар қайтыс болғасын жалғыз сіңлім 11 жылдан бері менің қолымда, қазір күндізгі акылы бөлім студенті, тұрмыс құрмаған, оның да не жері, не пәтері жоқ. Басты проблемамыз баспаналы болсақ деймін, сол үшін сізге жүгініп отырмын.

Моя старшая дочь закончила ССУЗ, теперь планирует поступить в ВУЗ, но ей дома фактический неудобно заниматься к экзаменам, не только пригласить подруг домой. Она уже взрослая, что очень стесняется за нашу квартиру перед друзьями, знакомыми…

На основание выше изложенного, прошу Вас уважаемый Бахтыкожа Салахатдинулы!

Помогите, пожалуйста, в выделении нам жилье для проживания, прошу вас помочь мне и моей семье в рамках жилищного закона РК. 

С уважением, Гулбахит Кызылташ, Атырау қаласы

The post Арызым Сізге жетер ме, әкім мырза! appeared first on Қазақия газеті.

Как известно, с этих слов начал свое выступление Глава государства на коллегии в МИДе весной 2011 года, объявив о замене К.Саудабаева на Е.Казыханова на посту главы внешнеполитического ведомства. К тому времени о злоупотреблениях в кадровой работе, в т.ч. при назначениях в загранаппарате Министерства, знали если не все, то многие. В наследство новому министру тогда достались десятки сотрудников-»подснежников», тех самых «посторонних людей», которые годами внедрялись (другое слово не подходит, нижеизложенное подтверждает это) в мидовскую систему.

Это не просто бесполезные для госслужбы люди, они по своим моральным «качествам» являются слабым звеном в системе национальной безопасности, в обеспечении которой играет определенную роль и МИД РК. Очевидно, что, находясь у его руля, Е.Казыханов не мог за один-два года очистить от проходимцев «Авгиевы конюшни».

Поэтому Министр Е.Идрисов конечно слукавил, когда говорил в интервью СМИ о борьбе с «единичными фактами коррупционных нарушений» в его ведомстве. Судя по целому ряду недавних уголовных дел, связанных с мошенниками-дипломатами, речь как раз должна идти о системной коррупции, которая за годы коррозии кадровой службы превратила МИД в «ОПГ-кормушку» (см. газету «Время», июль месяц). Соответственно, любые попытки скрыть правду лишь подтверждают «заинтересованность» в сохранении статус-кво. Чьей, спрашивается, заинтересованности? Статс-секретаря, извините за каламбур? Ответ надо найти, но коллеги-журналисты, видимо, не решаются без отмашки  перейти от констатации фактов системных злоупотреблений в Министерстве к постановке такого вопроса. Да, за такое могут «отмахнуть» по лицу, но истина важнее. Освежим память некоторыми фактами.

В 2012 году были установлены факты незаконных поборов в МИД РК, когда тысячи граждан Казахстана, а также иностранцев, заставляли осуществлять излишние выплаты, причем официально, через банки второго уровня, в пользу РГП ХОЗУ МИД за оформление каждой визы. Нескольких сотрудников РоГаикоПыта ХОЗУ МИД весной т.г. были «закрыты», руководитель этой конторы отделался сильным испугом, впрочем, как и предыдущий, по которому уголовное расследование велось и в прошлом году.

В апреле 2013 года сотрудники КНБ выявили звено организованной преступной группы в составе 6 человек в представительстве МИД в г.Алматы, возглавлявшееся заместителем Директора департамента консульской службы. Если выявленный финансовый ущерб составил 240 миллионов тенге, то можно предположить, что не выявленный — в разы больше? Причем результат от такого выявления незаконной деятельности МИДа — почти никакой. Просто перестали устраивать поборы. Деньги не возвращены потерпевшим, виновные должностные лица, мы не говорим о рядовых клерках, остались на своих теплых местах.

Авторитет и международный имидж государства вновь подорваны из-за коррупционеров в МИД РК. В 2013 году полицией ФРГ были арестованы генеральный консул Казахстана во Франкфурте-на-Майне и один из его сотрудников за совершение преступления, связанного с крупной контрабандой. Похоже, разгорается новый скандал, теперь уже в Посольстве Казахстана в Королевстве Норвегии, вокруг очередного консула-проходимца, 2-секретаря Куаныша Агайдарова. С ним, на свою беду, пришлось столкнуться назначенному осенью прошлого года Указом Главы государства Чрезвычайному и Полномочному Послу Аскару Тажиеву. Источники в МИДе сообщили, что этого дипломата, прошедшего все ступени карьерной лестницы за 23 года службы в МИД, «подставили» перед Президентом РК первые руководители родного ведомства! Скорее всего, доложили, что создал «проблемы в коллективе» и, вообще, «не справляется»… Теперь Послу грозит «освобождение от должности в связи с переходом на другую работу». Но обо всем по порядку.

Эпизоды, эпизоды…

• Эпизод 1 (такой термин употребляют, описывая следствие по деятельности ОПГ, ну а МИД РК, сами видите…). Недисциплинированность, безответственное, халатное отношение к профессиональным обязанностям К.Агайдарова зафиксированы в его многочисленных объяснительных записках. Более того, консул оказался элементарно «нечист на руку», украл оставшиеся после приема в честь дня Независимости РК несколько коробок с более 100 бутылками алкоголя, но потом «перед лицом своих товарищей» и при их порицании, вынужден был вернуть государственное добро. Сие действо также было зарегистрировано соответствующим Актом в бухгалтерии Посольства. Как вы думаете, нормальный человек будет возвращать то, что не воровал? Как оказалось, это и даже неисполнение консулом ряда текущих поручений Посла по работе, были только «цветочки»…

• Эпизод 2.Каплей, переполнившей чашу терпения Посла А.Тажиева, стало исчезновение на целые сутки К.Агайдарова, о чем немедленно, согласно инструкции, был информирован Центральный аппарат МИД. Позже консул-невидимка напишет в объяснительной записке, что «не слышал и не видел звонки Посла и своих коллег», а супруга не отвечала на звонки потому, что «закрыла свой счет на мобильный телефон». Самым интересным, но как оказалось, не для наших «компетентных органов», стала картина произошедшего, которая была воспроизведена, в том числе, с помощью спецаппаратуры норвежских транспортных властей. Когда К.Агайдаров появился и находился на работе, передвижения закрепленной за ним автомашины с государственными дипномерами были зафиксированы в пригороде г.Осло. За рулем машины находилось неизвестное лицо, вероятнее всего, иностранец?! Вы скажете, что это не члены ОПГ, шаставшие по «малинам»- огородам вокруг Осло, а спецагенты, выполнявшие секретное задание?

• Эпизод 3. Спецагент 00 К.Агайдаров выносит домой, в нарушение соответствующих инструкций, 133 папки служебной документации, в т.ч. с грифом «ДСП», что также зафиксировано Актом Комиссии Посольства РК в Норвегии. Вы скажете, это он делал для того, чтобы отснять микро-фотоаппаратом содержимое папок на микропленку? Для чего спросим мы?

• Эпизод 4. Апофеоз драмы — ЧП или пофигизм руководства МИД РК. Посол Аскар Сагиевич поручает сотрудникам забрать у К.Агайдарова ключи от а/машины, входной двери в Посольство, опечатать сейф и входную дверь в кабинет консула, для проведения дополнительной проверки его деятельности, согласно приказа Посла и созданной Комиссии Посольства. Произошедшее далее — как в кино: очко, ой, сердце агента 00 К.Агайдарова сжалось от нехорошего предчувствия и на следующий день он… сбежал вместе с семьей в неизвестном направлении! Учитывая, что официального уведомления о появлении К.Агайдарова в Казахстане и зачислении его в аппарат МИД Посольством РК в Осло не было получено, ему с 4 марта с.г. в табеле учета рабочего времени сотрудников Посольства ставится отметка «прогул». При этом «беглец» замечен в Департаменте Америки МИД, видимо ходит «на работу»? На каком основании? В имеющейся у нас копии письма Посла от 21 июля с.г. что действия МИД могут классифицироваться как «мошенничество», согласно УК Казахстана.

Вы не поверите, но первые руководители МИД не ответили ни на одно из семи писем Посла по указанным ЧП, проступкам и, в целом, беспрецедентный для дипломатической службы ситуации вокруг бывшего консула К.Агайдарова! Полученные от источника в МИДе копии документов (Акты Посольства, объяснительные К.Агайдарова, заявление бухгалтера по его финансовым задолженностям и др.) также могут подтвердить, что некоторые положения Административного Кодекса, этики госслужащего и даже УК Республики Казахстан со словами «действие/бездействие», «халатность» и др. могут быть применены к ответственным, а правильнее, безответственным, лицам Министерства. Дополнительные штрихи к моральному облику К.Агайдарова дает его «деятельность» в бытность консульского сотрудника в Таиланде. Он и там наследил: уже три года не возвращает казахстанской гражданке А.К. деньги, которые та по ошибке направила ему банковским переводом на оформление паспорта своей дочери (вместо 100 долл. США заплатила в десять раз больше). На этом фоне будет неудивительно, если появится информация о «невнешних сношениях» консульского сотрудника с тайской гражданкой, с определенными «природными» последствиями, причем от ответствеености наш герой также… сбежал.

Безнаказанность порождает новое беззаконие

Приведенные примеры незаконной деятельности в подразделениях МИДа, в Алматы, Астане, и, вероятно, в Осло… — это «звенья одной цепи», коррупционной. Уверены, существуют и другие латентые правонарушения, о которых мы пока не знаем, но можем догадываться. Самое плохое то — такие многочисленные проходимцы-агайдаровы, засевшие в загранучреждениях РК, являются находкой для иностранных спецслужб. Следует отметить, что Посол в своих сообщениях ставил вопрос о безопасности Посольства, в том числе информационной. В этой связи возникают большие вопросы к специальным правоохранительным органам Республики Казахстан, которые курируют МИД РК.

21 июля А.Тажиев написал министру Е.Идрисову: «Считаю, что действия К.Агайдарова, а также попытки Центра прикрыть их, не только противоречат этике государственной службы, но и нарушают Закон о дипломатической службе и, в целом, законодательство Республики Казахстан. Известные негативные факты в системе консульской службы, выявленные компетентными органами в 2013г., являются системной проблемой, связанной с неразборчивостью и халатностью в подготовке кадров МИД. Ситуация вокруг К.Агайдарова является тому подтверждением. Вам также известно указание Главы государства о том, что «в МИДе не должно быть посторонних людей». В своей позиции и действиях руководствуюсь именно данной установки Президента РК.»

Получается, за четкое выполнение поручений Президента РК первые руководители МИД «подставляют» Посла? Это, кстати, касается не только кадровой сферы, но и информационно-аналитической работы Посольства, объем которой увеличился в три раза, а также поручения по привлечению инвестиций в РК. Так, на информацию-предложение Посла от 13.03.14г. по потенциальному инвестиционному проекту создания солнечной энергетической установки в нашей стране (на сумму около 250 млн.евро) с участием всемирно известной норвежской корпорацией Scatec AS, МИД РК не только не ответил, но даже не направил ее в заинтересованные госорганы. 

P.S. 

Мы будем следить за профессиональной судьбой А.Тажиева. Нельзя исключать даже провокаций против него и/или его семьи со стороны заинтересованных лиц в МИДе или тех, кто связан «делишками» с этой очень подозрительной группировкой. 

Бахытжан Тобаяков, журналист-писатель, Деятель культуры РК, член Союзов писателей и журналистов РК,  лауреат премии им.А. Букейханова.  Астана

The post Кого прикрывает руководство  МИД РК? appeared first on Қазақия газеті.

Хомосапиенстер қалай аман қалды?

Археологиялық қазбалардың нәтижесінде хомосапиенстер мекендеген жерлерден түрлі құрал-саймандар мен әшекей заттар табылған.  Ал, неандерталдардың қабірлерінен олардың адам етін жейтіндіктерінің белгісі болатындай айғақты іздер аңғарылған. Өткір қанжарлармен шабылып кесілген адам сүйектерінің қалдықтары көптеп кездесетін көрінеді. Сонымен қатар, сүйектеріне жасалған зерттеулерден айқындалғаны, олар орта құрсақ аш болғанға ұқсайтын көрінеді.

Хомосапиенстер өзара қарым-қатынас жасағаны, тауар алмасып, бірінің қолынан келмегендерін келесі бірі істеп беріп дегендей сауда-саттық жасап, қауымдасудың алғашқы негізін қалаған. Соның  арқасында жағадан алған жұт — ұлы мұздықтан, етектен тартқан аштықтан аман қалған. Сондай-ақ, техника-технологияның деңгейін үздіксіз арттырып, өмір сүру қабілеттіліктерін зорайтқан. Бұл әрине, «National Geography» телеарнасында сөз алған ғалымдардың жасаған тұжырымы.

Ал, әлгі берекесіз неандерталдар күштісі әлсізін тонап, бірінің етін бірі жеп, өзара ырылдасумен жүріп ақыры барлығы аштықтан құрып тынған ғой. Олар тек қана қарақан басының қамын күйттегендері болмаса, ұжымдасу, ынтымақтасу дегенмен онша санаспаса керек.

Осыны көрген соң еріксіз ойланасың. Осы қазіргі күннің өзінде біздің бірлігіміз қаншалықты «жарасып» тұр? Басқаны қайдам, командамен жұмыс істеуге келгенде біздің қазақ аса құлықты емес. Бұл жерде сыбайластықпен өзара ауыз жаласқан ат төбеліндей жемқорлардың құрған «жемтіктес командасын», кланаралық тартыстарын айтпай-ақ қоялық.

Жалпы, қазақ баласы жеке шауып бәйге алғанды жақсы көреді. «Жалғыз жүріп жол тапқанша, көппен бірге адас» деп мақалдап аламыз да, жеке батыр болуға әуеспіз. Біріміздің жетістігімізді біріміз көре алмаймыз, мықтылығын мойындамаймыз. Озық тұрғанды қолдаудан гөрі етектен тартып, төмен түсіруді артық көретініміз тағы да бар. Бірігіп жасайтын ұжымдық дүниеден гөрі жеке авторлық туындыға бейім тұрамыз. Олимпиадалық ойындардың өзінде бокс, күрес секілді жекелеген түрлер бойынша алтын медалға да қол жеткізе аламыз. Ал, футбол, волейбол секілді командалық түрге келгенде алға баспаймыз. Барлық ісімізде осындай мысалды тізе беруге болады.

Негізі, біздің отырықшы өркениетті елдерден артықшылықтарымыз баршылық. Шындап кіріссек, қолымыздан бәрі келуі де мүмкін. Бірақ, ортақ іске келгенде басымыздың біріге бермейтіні ежелгі тұрмыс салтымыздан қалған әдет пе екен деген ой келеді. Көшпенді шаруашылықпен ғасырлар бойы күн көрген жұртты қала жастанған қауыммен салыстыру, бәлкім әбестік те болар.

Көрші орыс пен қытайды айтпағанның өзінде өзбек, татар бауырларымыздың өзі ертеден отырықшылыққа бейімделгендіктен бе қауымдасуға, командаға бірігуге келгенде бізден озық секілді көрініп тұрады. Жалпы, өркениетті елдің менеджменті командамен жұмыс істеуге қабілетсіздікті артта қалушылыққа, керітартпалыққа жатқызады.

Шын мәнінде, қауымдаса алмайтын, бірлігі нашар жұртта ешқандай бәсекеге де қабілеттілік болмайды. Ондай жерде мешеу-
ліктің, дамуды тежегіштіктің орын алатыны айтпаса да түсінікті. Қазір біз сөз жүзінде «дамушы» деп аталатын, іс жүзінде артта қалған елміз.

Тәуелсіздік бізге керек болмады-ау, осы…

Өткен тарихымыздың түрлі кезеңдері ру, жүзаралық текетірестермен, жоңғармен соғысумен өтті. Кейін Шығыс Еуропаның ең артта қалған елі саналатын Ресейдің отарына айналдық. Бүгінгі күні аузымыздың суы құрығанша мадақталатын Алаш көсемдері неше жерден ақылды, білімді болса да Қазан төңкерісі кезінде Ленинге финдер мен поляктар ғұрлы жол тауып, айла-амалдарын асыра алмаған соң не шара. Кезінде алмандар мен француздардың бірімен тығыз байланыс орнатып, мәмілелескенде бәлкім, Ақ патша тақтан құлаған күні тәуелсіздік алып, қазіргі Түркия секілді кемелденіп кеткен болар ма едік.

Олай болмаған соң, амал нешік. «Қасқырдың азуынан құтылып, арыстанның аузына тұтылдының» керімен, Ақ патшадан аман қалған басымыз большевиктердің тепкісіне түсті…

Тарихи тағдырдың жазғаны сол болған шығар. Бірақ, 1991 жылы сол отарлаушы Кеңес Одағы көз алдымызда құлап қалғанның өзінде оған жүрегі жарыла қуанғандарды сирек көрдік. Оған сай жасаған әрекетіміз тіпті адам таңданарлықтай марғау болды. Іргеміздегі қырғыз бен өзбек тамыз бүлігінен кейін арада апта өтпей жатып-ақ, тәуелсіздіктерін жариялап, дербес мемлекетке айналды. Біз ғана үш славян елі одақты таратып жібергенде  көшкен жұртта жалғыз қалдық. Бодандықты қимағандай, бір аптадан соң зорға тәуелсіздік жарияладық…

Жекешелендіру басталғанда бәріміз елді тастап әлде бір қиырға қашқалы жатқандай-ақ, кеңес-тен қалған азын-аулақ зауыттардың ту-талақайын шығарып, темір-терсек атаулыны Қытай асырып жібердік.  Колхоз-совхоздан қалған малға да қырғидай тидік. Ауыл атаулы соғыссыз қирап қаңырады да қалды. Жетпіс жыл бойы тұрғызғандарын жұрт жеті жылға жеткізбей талқандап бітірді.

Ал, қазір сол тәуелсіз еліміздің дамуына қалай үлес қосып жүргенімізді көргенде кейде жағаңды ұстауыңа тура келеді. Түрлі деңгейдегі басшылар өз міндетін атқарғаны үшін халыққа кергіп, пара дәметеді. Тым құрығанда, айлық алып отырған жұмысын арлы адам жөнімен атқаруы керек қой. Бізде ол жоқ. Министрден бастап, басқарма басшысына дейін тоңмойын бюрократтық кең жайлаған. Әр мекеменің бірінші басшысы қарамағындағыларды басқарғаннан гөрі «қанын ішіп», тірідей «түтіп жегенді» жақсы көреді.

Бастық күнделікті жұмысқа сағат он бірсіз келмейді. Ал, орынбасарларынан бастап барлық аппарат таңғы сағат тоғыздан бұрын кеңседе отыруға міндетті. Дайын құжатқа қол қойдыру үшін қатардағы қызметкер оны азаннан ақшамға дейін күтуге мәжбүр. Түске қарай кабинетіне зорға келген бастық ешкімді қабылдай алмайтынын есік көзіндегі хатшысы тотығұсша қайталаумен болады. Бірлі-жарым орынбасары мен өзінің ет жақын жағымпаздары кіріп шығады, әрине. Көңілі қаласа аппаратын жинап жиналыс өткізген сымақ болады. Сосын, міндетті түрде «әбетке» аттанады, сол кеткеннен мол кетеді. Тойып алған соң, тал түсте көз шырымын алуға жантаяды. Тәтті ұйқыға терең батқан ол кешкі беске қарай зорға оянып, кабинетіне жұмыс тарқардың алдында бас сұғады. Ал, енді оны орнынан қозғап көр.

Әбден ұйқысы қанып, тамаққа тойып алған бірінші басшы түн жарымға дейін омалып кабинеттен шықпайды. Азанда келген аппарат қызметкерлері оның кетуін күтіп тықыршып, кабинеттерінде қамалып отырады. Ондай кезде қандай жұмыс, нендей өнімділік болмақ. Егер әлде бірі кете қалса, бастық міндетті түрде оны шақыртады, хатшы қоңыраулатып жүріп орта жолдан кері қайтарады. Түк тындырмаса да, омалып отырсыншы, іздемейді. Тіпті, шұғыл шаруасы болып бастыққа өзі барсын. Жөпелдемеде қабылдай қоймайды, күттіріп, жүйкесін тоздырып, «қанын ішіп» болған соң ғана өзінің «тәңір дидарын» зорға көрсетіп қарқ қылады.

Осылайша, бізде барлық аппараттық қызмет өз жұмысын таң сәріден бастап, түн ауа аяқтаса да қарыштап дамып кеткен дәнеңеміз де жоқ. Ал, жұмысын таңғы тоғызда бастайтын, кешкі алтыда кеңседе тірі жан қалмайтын германдар мен жапондар бізден баяғыда қара үзіп кеткен. Оларда министрлік кеңсесінде жұмыстан соң он минут бөгелудің өзі қылмыс саналады. Олардың бірінші басшылары қарауындағы қызметкерлерінің «қанын ішпейді» керісінше, зыр жүгіріп өзі қызмет көрсетеді. Біздікілер ондайды ар санайды. Өзге жұрт жұмысқа қабілетті, шын білікті мамандарын көкке көтеріп құрмет көрсетсе, біз қудалап жүріп, қалай да одан құтылып, тыныш қана мүлгіп отыратындарды немесе «ләппай, тақсырлап» түк тындырмаса да өтірік ентігіп жүретін жандайшаптарды жөн санаймыз. Осылайша, өңшең бір жарамсақ-жалқауларды, сужұқпас-сұмырайларды командамызға жинап алып, солардың ортасында данышпансығанды көп басшы қолайлы санайды.

Қарғысқа ұшыраған халықпыз ба?

Осындай керітартпалықтың салдарынан бүгінгі қазақ баласында шығармашылық, бастамашылдық немесе іскерлік ойлау (lateral thinking) қабілет атаулы жоғалып барады. Оның өзі көктен түсетін ғайыптың құсы емес. Ой алмасудан, пікірлесуден, ақылдасудан туатын тың идея. Ал, біз болсақ, білгенімізді біреуге айтудан тартыншақтаймыз. Өзара тәжірибе алмассақ, идеямызды өзге біреу ұрлап алатындай көреміз. Оның үстіне жаңашылдықты қабылдаудан гөрі тыныш отыруды жөн көреміз. Бәріміз тек өзімізді ғана ақылды санаймыз да, өзгені мойындамаймыз, ақыры «өзің білме, білгеннің тілін алма» деген қарғысқа ұшырағандай күй кешеміз. Іскерлік ойлаудың тығырыққа тірелетін тағы бір факторы осы.

1892 жылы ұлы Абай өзінің 9-шы қара сөзінде: «Осы мен өзім — қазақпын. Қазақты жақсы көрем бе, жек көрем бе? Егер жақсы көрсем, қылықтарын қостасам керек еді. Иә, әрнешік бойларынан адам жақсы көрерлік, көңілге тиянақ қыларлық бір нәрсе тапсам керек еді. Соны не үміт үзбестікке, не онысы болмаса, мұнысы бар ғой деп, көңілге қуат қылуға жаратсам керек еді, ондайым жоқ» деп жазғаннан бері де ойлы жанға оның бүгінге дейін қатты өзгере қоймағандығын аңғару қиын емес секілді.

Сонда біздің артта қалушылығымыз бен керітартпалығымыз мінез -құлқымызбен терең астасып жатқан секілді көрінеді де тұрады. Бәлкім, менікі орынсыз да шығар.  Оның өзі бізге көшпенділік тұрмыстан дарыған болмыс емес пе екен. Көшпенді тұрмыстың да өзіндік ерекше мәдениеті болғаны рас. Алайда, оны өркениетке (civilization) жатқызуға келмес. Дегенмен, оның халықтың мінез-құлқына, ойлау жүйесіне, тарихына, мәдениетіне ғана емес, геніне де ықпалы болатын сияқты.

Сондықтан да, біз ұжымдық іске келгенде кежегеміз кері тартып тұрмай ма екен. Ғасырға жуық уақыт өтсе де отырықшылық өркениетінде ұлттық іскерлік қабілетімізді толықтай оята алмай келе жатқанға ұқсаймыз. Бүгінгі таңда әлемді елең еткізген көптеген ғылыми жаңалықтың, тың ізденістер нәтижесінің негізінен ұжымдық туынды арқылы көрініс тауып жатқандығын аңғаруға болады. Оның айқын дәлелін соңғы жылдары Нобель сыйлығының да бірсыпарасы ұжымдық еңбекке берілгенінен көруге болады. Американың атақты «Time» апталық журналы ешбір мақаласына өз журналистерінің аты-жөнін қоймай, ортақ туынды ретінде жариялайтын «бригадалық тәсілге» көшкен. Жалпы, ғылым атаулы өткен мен бүгіннің біліктілігіне, тәжірибесіне негізделіп жасалатыны мәлім.

Ақпарат алмасу мен тәжірибе бөлісудің ең төте әрі жалғыз жолы адамдардың өзара қарым-қатынасы екені белгілі. Бір немесе бір топ данышпан білетінін жасырып, ешкімге тіс жармай жатып алса білімге негізделген техника мен технология қалай дамымақ. Қазір ауыл мен қала баласының арасындағы елеулі айырмашылықтың өзін айқын аңғаруға болады. Оның басты себебінің өзі қала баласының араласатын ортасының кеңдігі мен көптігінде болса керек.  Әлеуметтік қарым-қатынас күрделі болған сайын адамның ойлау қабілетін жақсартуға игі әсер етпек. Сондай-ақ, адам санының көптігі бәсекелестікті ұлғайтады, кәсіби шеберлікті шыңдауға және тәжірибе алмасуға кең мүмкіндік береді.

Олай болса, дәл қазір бізде әртүрлі аппарат атаулы бюрократтықтың ми батпағына батып барады. Оған терең батқан сайын халықтан алыстап, енді тек өздерінің ғана емес, бүкіл қоғамның «қанын ішіп, етін жейтін» құбыжыққа айналып кетпеуі үшін бәрін іс жүзінде демократияландарудың қажеттілігі мен маңыздылығы айрықша. Сонда ғана жоғарыда мысалға келтірілген неандерталдардың кебін кимеуге болады.

Қуандық Шамахайұлы

The post Дамуды кері тартушылар кімдер? appeared first on Қазақия газеті.

Басында адуындап келген «Нұр Отан» партиясының да арыны бүгінде басылған сыңайлы. Бар сайлау науқанын бір жәшікке тығып, бар дауысты бір бюллетеньге сыйғызудың хас шеберлерінің арасында ауызбіршілік жоқ. Бірақ ол бұрын да болған емес еді. Тек оның айналасында «шапқылағандар» от басы, ошақ қасы, қара қазанның қамы үшін жүргендер ғой, қайтсін? Жұмыссыз қалмай, алақан жаймай жүрсем, бюджеттің шөмішінен таңдай жібітсем дегендердің қатары ғой, бұл партия. Қадірі де қалмапты. Халықтың үдесінен шықпапты. Сондықтан болар, олардың бір істі бастамай жатып тастап, жөңки беретіндері.

Өткен жылдан бері «Нұр Отанның» қатары 25 мыңға кеміпті. Кезінде кім көрінгенді көшеден ұстап партияға миллиондап тізімдеген-тін. «Нұр Отанға» кір деп дікеңдегендерге не болды? Олардың не нәрсеге де сылтаулары әзір. Сөзден ұстатпайды.

- Жалпы, «Нұр Отан» партиясы ел болашағы үшін жауапкершілікті мойнына алып, жемқорлықпен күресуге бел буса, біздің бұған моральдық құқымыз болуы керек. (Соншама жылдан бері моральдық құқы жоқ партия біздің тағдырымызды қалай шешіп келген?) Ал бұл үшін қатарымыздың тазалығын қамтамасыз етуіміз керек, — дейді төрағаның бірінші орынбасары Бауыржан Бәйбек жұмыс тобының отырысында. Олардың таза екендігін қалай анықтап жатқандығын қайдам? «Нұротандықтардың» дені түрмені толтырып жатыр. Қолындағы билігін асыра сілтеп, халықтың қаржысын қомағайлана қарбытып жатқан да солар. Жемқорлар партиясына айналғаны өтірік пе?

- Құрғақ сөз, құрғақ ұран. Халықтың атынан өздері сөйлеп, өздері қояды. Ісің түсіп барсаң, есік жағалап жүргенің. Жалақымызды ала алмай талай шағымдандық. Сонда менің байқағаным: үстіңнен шағым бар, мәселеңді май шаммен қараймыз деп сол мекеменің басшыларын қорқытып, сосын олармен «тіл табысып» біз далада қала береміз. Президент осы парияның нанын жеп жүргендерді тексерсін, көрейік қанша байлығы қай тарапта жатқанын. Облыстағы басшыларының өзі шұбар төс шонжарға айналып болды. Бар мекеме солардың қарауында, солардың сілтеуімен жүріп тұрады, — дейді Айтуар Оңдасынов ақасақал. «Мені жетпіс сегізге келгенде аттырып жіберсе де көңілім баяғыдай» деп бір қойды ол сөзін сабақтап.

Солайы солай шығар. Бірақ осы партиядағылар өздерінің құрдымға кетіп бара жатқандығын сезетін сияқты. Сонан болар ендігі жерде сыбайлас жемқорлықпен білек сыбана күресетіндіктерін айта бастапты. Сөйтіп, жоғалтып алған  абыройларын халық алдында қайта қорғамақшы.

«Әрбір тиынның қайда, не мақсатпен жұмсалғанын жариялаймыз. Елімізде алғашқы болып қаржылық есебімізді ел алдына ашық көрсетпекпіз».

Б. Байбек осылай депті. Бірақ, бұл сөздер бұрын да айтылған. Байшекеш билік оған пысқыр-маған-тын. Ай, енді пысқыра қояды дегенге сенім тағы жоқ. Өйткені, биліктің басында сол «Нұр Отан» емес пе? Сонда кім кіммен күресейін деп жатыр, түсінсем бұйырмасын?

Жеткер Жүсіп, Қызылорда

The post «Нұр Отанның» нұрын қайдам, қыры кетіп барады appeared first on Қазақия газеті.

Депутаттарға деген халықтың наразылығы байқалды. Тұрғындар өздері сайлаған жандардың аты-жөнін де білмейтін болып шықты. Өйткені, сайлаудан соң олар бұл ауданға ат ізін салмапты. Ал, мұнда қордаланып қалған мәселе шаш-етектен. Халықпен бетпе-бет жүздескен Алмас Тұртаев біраз жағдайға қанық болды. Халық саны күн санап артқанымен, қоғамдық көлік жетіспей жатады. Ақтөбенің бет қаратпас аязды күндері мен жазғы ыстығында жұрт аялдамаларда ұзақ тұрып қалады. Жарық та аяқ астынан жалп етіп сөне салады. Кейбір көше әлі жарықтандырылмаған да.

Депутаттан көмек сұраған Жанаргүл Сұрағанова көз жасына ерік берді. Оның ағасы осыдан екі ай бұрын ел аман, жұрт тынышта жоғалып кеткен. Әскери комиссариатта күзетшілікте тұрып, ұшты-күйлі жоқ болып кеткен жігітті туыстары әлі іздеп әлек. Құзырлы орындардан нақты жауап жоқ. Бақсы-балгердің нұсқауымен бармаған жерлері қалмапты. Сондықтан, көшелерге бейнебақылау камерасын орнатпаса, жағдай ушығып кететінін айтты Жанаргүл.

Кездесу Қарғалы және Благодар ауылдық округтерінде жалғасты. Екі күн бойы халықпен бетпе-бет жүздесіп, мән-жайға қаныққан Алмас Тұртаев «Рика» телеарнасына сұхбат берді. Көрермендер өздерін толғандырып жүрген сұрақтарын қойды. Оның дені тұрғын үй мәселесіне қатысты болды. Қаладағы Мирзоян ескерткішін алып тастауға қатысты өз ойын білдірген мәжілісмен бұл мәселені өзінің қолдайтынын және ат салысатынын айтты.

Бұдан соң депутат Тұңғыш президент атындағы саябақта қоғамдық ұйымдар жетекшілерімен, жастармен әңгімелесті. Кейін тұрғындардың барлық арыз-шағымын жинап, қала әкімі Ерхан Омаровпен кездесті.

Қаладағы «Хабар Сервис» ЖШС-да болған кезінде А.Тұртаев сол күні «Ақ жол» партиясына өткен жүзге тарта жұмысшыға партия билетін табыстады. Жеті бірдей республикалық басылым басылып шығатын баспахананы аралады. «Хабар Сервис» ЖШС серіктестігінің иесі, «Ақ жол» ҚДП Ақтөбе қалалалық партия ұйымының жетекшісі Мұхтар Әбілқайыров партия тарапынан атқарылып жатқан қоғамдық жұмыстармен таныстырды. «Біз әрқашан Елбасы көтерген мәселелерді бірігіп көтеріп келеміз. Елде проблема өте көп. Мысалы, банктер халықты ашықтан ашық қанап отыр. Олар өз мүддесін ғана ойлайды.  Германияда несиені қайтара алмайтындарға сот банкроттық жариялайды. 6 жылға дейін оған оңалту уақыты белгіленеді. Ал, бізде бәрі керісінше. Банктер ипотекаға баспана алғандар қарызданып қалса, олардан үйді тартып алып, сол уақытқа дейін төлеп келген ақшаны да қайтармайды. Жүйе бойынша банктерден несие алғандар алдымен қарызды өтемейді, бірнеше жылдар бойы банктің үстеме ақысын төлейді. Бұл жүйе тек банктердің қамы үшін жасалған жоба сияқты. Қаржы жүйесіне де өзгерістер енгізу кезек күттірмейтін мәселе», — деді Алмас Тұртаев.

«Ақ жол» — тұрғын үй мәселесін назарда ұстап отырған партия. Жер Кодексіне қатысты да «Ақ жол» депутаттарының үні басым шыққанын халық біледі. Сондықтан ел де «Ақ жол» партиясынан үлкен үміт күтіп отыр.

Раушан СЕЙСЕНБАЙ, Ақтөбе

The post Хат жауапсыз қалмайды appeared first on Қазақия газеті.

Нұрсұлтан Әбішұлы, үстіміздегі жылдың 17-наурыз бен 9-мамырында Сіздің атыңызға жазылған ашық хатымыз республикалық ақпараттық «Самала» газетінің №13 (497) 4-ші сәуір және №19 (503) 16 маусымдағы басылымында «Ауыз судың «өтірігін» ішуден әбден шаршадық» және «Үкімет үнсіз, мұңымызды кімге айтамыз?» атты тақырыппен Сізге және Үкімет басшысы К.Мәсімовке,  ҚР Бас  прокуроры А.Дауылбаевқа, ҚР Қоршаған  орта   және   су   ресурстары  министрі Н.Қаппаровқа  жолданған  болатын.

Біріншісіне Қызылорда облысы Қармақшы ауданы Жосалы кентінің 275 тұрғыны, екінші  басылымға 35 тұрғынның қолы қойылған ашық хатымыз өз дәрежесінде тексерілмей, биліктегілер тарапынан тұншықтырылды.

Жарияланған ашық хатымыздың ұстанымы — Сіздің халыққа жолдаған  жолдауларыңыздың орындалу барысын  және жең ұшына жалғасқан сыбайлас жемқорлармен күрес. Сіздің халықтың тұрмыс-тіршілігін көтеру, ел экономикасын нығайту жөніндегі еңбегіңізге ризамыз. 2002-2010 жылдары қабылданған ауыз су бағдарламасы бойынша, 2006-2013 жылдары біздің кентте атқарылған  жұмысты халықтық тексеру барысында көп былық-шылықтың куәсі болдық. Соған көз жеткізу мақсатында билік тарапынан комиссия құрылып, оның құрамына халықтың ішінен шыққан сенімді адамдарды қосу  және  кент тұрғындары ішіп  отырған  суының сынамасын тәуелсіз зертханада тексертуін  облыс  әкімі, облыс  прокурорынан талап  еткенбіз. Талабымыз заңды болса да, халықтың айтқанына биліктегілер құлақ аспады. Әділетсіздікке байланысты мұң-мұқтажымызды  газет  арқылы   жариялауға  мәжбүр  болдық.

Жазған ашық хатымызды Сіздің атыңызға Қазпочта және Қазақтелеком арқылы жедел  хат пен электронды пошта арқылы   да  жолдадық, түк нәтиже бермей отыр! Сізге  жіберген хатымыздан алатын жауабымыз   — бәз-баяғы  пәтуасыз әкімдердің өтірік жауабы.

Мемлекетіміздің заңы шенді-шекпенділер үшін түкке тұрғысыз   болғаны   ма?  Сізге  халықтың  мұңын  бергі  жағыңыздағы  ұйымдасқан  топ  жеткізбей, халықтың құқығын аяқасты  етуде! Тауы шағылып, жігері құм болған халқыңыз панасыз торғайдың  күнін  кешуде. Биліктегілер заңды белшесінен басып, білгендерін істеуде.

Осы  жәйтке  мән  беруіңізді  халық Сізден  өтініп сұрайды. Бағдарлама ел үшін   екеніне  халықтың   көзі  жеткенімен,  биліктегілер  орындау   барысында   өз   құлқынына баса   мән беріп, халыққа адал  қызмет  атқармай  жатқанын  ащы  да  болса  Сізге  жеткізгіміз  келеді. Атап айтар болсақ,  кентте  63 көше  ауыз  сумен  қамтылмаған   және  кенттің  орталық Абай көшесіндегі   80 үйге су құбыры мүлде жүргізілмеген.  Бұл   не деген   масқарашылық! Кентте не   бәрі 114 қана көше бар!

Сіздің тапсырмаңыз негізінде ҚР Үкіметінің 23.01.2002  жылғы №93  қаулысымен  бекітіліп,  халықты  қажетті  мөлшерде сапалы  ауыз  сумен  қамтамасыз етуге бағытталған «Ауыз су» салалық бағдарламасы Жосалы кентінде  бүгінгі күнге  дейін   өз   шешімін  таппай отыр. Билік ішуге жарамсыз судың өзін  тәулігіне  2  сағат  қана  беріп, ауыз  су  тауқыметін  қолдан жасауда.

Халықтың  қаражатын  мақсатсыз  жұмсағандар,  жазасын  темір  тордың  арғы  жағында  өтеуге  тиісті  адамдар халықтың    арасында алшаң басып тайраңдап    жүр.

Қызылорда облысы  бойынша 2002-2010ж. аралығында  жалпы  құны 51 млрд.  теңгеден астам тұратын барлығы 261 жоба  іске  асырылуы   жоспарланған. Аталмыш  бағдарламаның  орындалуы халық  үшін  құпия, жабулы  қазан  жабулы қалуда.  Кәсіпкерлердің  сапасыз істеген жұмыстарын   мемлекеттік  қызметкерлер көз жұма  қабылдаған! Мемлекеттік сәулет-құрылыс басқармасы қалай  тексермеген? Демек, Үкімет қазынасынан  бөлінген  қаражатты   сыбайлас жемқорлардың   жеуіне   биліктегілер  өздері  мұрындық болып  отырған.

Бұлай айтуымның дәлелі, ағымдағы жылдың 29-шы қаңтарында Қызылорда  облысы  прокуроры Сапарбек Айтуұлына жазған өтінішімде   2006-2013 жылдар аралығындағы Қармақшы ауданы, 3-Интернационал  елді мекенінен  Жосалы кентіне және оған қосылған 4 елді мекенге, сондай-ақ кент ішінде жүргізілген су құбырлары мен резервуарлардың құрылыс-монтаж    жұмыстарының   қабылдау  актісінің көшірмелерін  алып  беруін  сұрағанбыз. Халықтың  сұраған құжаттарының  орнына түрлі  сылтау айтып,  істелген  жұмысқа   қатысы  жоқ   жауаптарын  жазып  беріп,  уақытты  созып,  Үкіметтен   ақша бөлінеді,  мәселе шешіледі  деп  халықты  алдауда!

Осы  уақытқа  дейін  қазынадан бөлінген қаражат  ешкімді   қызықтырмайтын   болып тұрғаны ма?  Бұл  дегеніміз халықтың қазынасын   сыбайлас  жемқорларға бөліп беру деп түсінеді халық! Облыс прокуроры С.Нұрпейісовтің, оның орынбасары Р.Райхановтың, (бұл екі хатты орындаушы — Ғ.Тобажанов), Қармақшы ауданы прокуроры Б.Сариевтің халыққа берген жауаптарында, осы кезге дейін атқарылған  жұмыстардың  сапасы  жөнінде  мүлде  айтылмаған, керісінше  жауап  берілген. 2006-2013 жылдар аралығындағы Үкіметтен ауыз суға бөлінген субсидияны сұрасақ, прокуратура «тексерілген мәліметтерде заң бұзушылық  фактілері  жоқ»  деп, толық жауап   бермей   отыр.

Демек,  субсидия  жөнінде  сыбайластық бар деген сөз. Бұл қаражаттың бәрі  халықтың мемлекетке төлеген салығының  ақшасы  емес  пе? Неге  құпия болады?  Облыс   әкіміне  жазған   өтінішіме  жауап  берген  Қармақшы  ауданы  әкімі   Н.Шамұратовтың   және оның орынбасары Ә.Қарқынбаевтың, Қармақшы аудандық СЭС-тің басшысы И.Үкібайдың   берген    жауаптары мен облыс прокуратурасының жауаптары әртүрлі, бір-біріне сәйкессіз, олар бірінің өтірігін бірі шығарып отыр.

«Қазсушар» республикалық  мемлекеттік  кәсіпорнының  салынып   жатқан кәсіпорындардың бірлескен «Арал» дирекциясының  басшысы   И. Оңғарбаев пен «Октябр топтық су құбыры» өндірістік  бөлімшесі  басшысы Қ.Есдәулетовтің 7 жыл бойы халықты  және Елбасын алдап, «Сары-өзек» ұңғымасынан  жарамсыз  суды  халыққа  беріп, заңсыз суға ұялмай   ақша  жинаған былықтарын құзырлы  орындар  бүркемелеп,  жасырып  отыр.

Бұлай, айтуымның дәлелі 29-қаңтардағы прокуротураға  жазған  өтінішімдегі сұраған  құжаттардың бірде-бірінің көшірмесін алып   бермей, түлкібұлаңға салып, барлық   дұрыс   емес  қағаздарын жөндеу  үшін түрлі қулық істеді.

Сізге жолдаған ашық хатқа қол қойған тұрғындарды аралауға аудан әкімінен Ә.Досмұратов, қыстақ әкімінен Е.Төрешов, «Октябр  топтық су құбыры» мемлекеттік мекемесінен,  Г.Төребаева, Қ.Тұрғанов, З.Қарабузауова, Ж.Қартамысов, Ж.Арыстанбаева, Қабақов,  Н.Шындаулетова, Ж.Дүрғазиева, Б.Қаймақбаева, С.Қазыбеков,  Т.Байжігітов, Н.Мамырбаев, Е.Бөгенбаева — аты аталған қызметкерлер шығып,  әкімнің айтуымен   үйлерді   аралап,   қоқан-лоқы  көрсетіп, “ертең  сот алдында  жауап  бересіңдер”  деп,  халықтан  қарсы  қол  жинаған.

“Алиев  Ғани Жосалы кенті тұрғындарына ауыз су жеткізіп беруге, Батыр Аналар мен Еңбек ардагерлеріне тегін су кіргізіп береміз деген сөзіне сеніп, кейбіреулері арыз мәтінін оқымай-ақ қол   қойдық” — деп арызды негізсіз деп тану пікірлерін айтса, бірсыпыра тұрғындар “қойған қолын   растамайды” деп көрсеткен өз жауабында аудан әкімі Нажмадин Шамұратов.

Бұлай істеуіне Н.Шамұратовтың қандай құқығы  бар? 2014   жылы  4 мамырда министрліктен Әбішев Ислам деген өкіл келіпті. Кент тұрғындарымен кездесу  ұйымдастырыпты (Бұл кездесу жайлы мен білмей қалдым, аудан басшылары әдейі маған ескерткен жоқ). «Арал су» мемлекеттік  мекемесінің  орынбасары  Е.Қуандықов, Қ.Есдәулетов, Н.Шамұратов, С.Медеуовтер  халық   алдында қазан айында ауыз су жұмыстарын бастап  қараша  айында  үйлеріңізге  суды   кіргізіп   береміз  деп  уәде  берген.

Бұған   қоса,   нақтылап   айтар   болсақ, ҚР-ның   Қоршаған   орта   және   су  ресурстары   министрлігі  менің 2014   жылғы  14   наурыздағы ҚР-ның Президентіне  жолдаған  өтінішіме байланысты  Қазақстан  Республикасының  Қоршаған   орта  және су ресурстар  министрлігі (бұдан әрі-Министрлік)  “ҚР-ның  Премьер-министрі Кеңсесінің  басшысы Е.Қошановтың 2014 жылы  24  сәуірдегі №11-23/Ұ/Қ/18/6481-ші тапсырмасына  сәйкес Сіздің Қазақстан Республикасы  Президенті атына жазған Жосалы  кентінде ішуге жарамсыз  ауыз судың  тауқыметін тартып  отырған  халықтың  мұңлы шерінен   Наразылық өтінішіңізді   өз   құзыреті  шегінде қарап  шығып  келесіні  хабарлайды. Қазақстан  Республикасы  Өңірлік  даму  министрлігінің  Құрылыс және  тұрғын үй — коммуналдық  шаруашылық    істері    комитеті мәліметі бойынша, Қызылорда облысы  Әкімдігінің ақпаратына сәйкес Сіздің наразылық   өтінішіңізде көтерілген   мәселелер   бойынша  тұрғындарды ауыз сумен қамтамасыз етуге қатысты тиісті мекемелердің жұмысына Қармақшы ауданы әкімдігі тарапынан    жұмысшы    тобы    құрылып,       зерттеулер   жүргізілген.

Зерттеулер нәтижесінде анықталғаны, 2006-2009 жылдары  «Мелиоратор»  ЖШС  мекемесі  арқылы сметалық   құны  1 147 963,4  мың  теңгеге, оның  ішінде  903 830,1  мың   теңгенің   құрылыс-монтаж жұмыстары жүргізіліп, пайдалануға берілді. Жүргізілген жұмыстардың негізінде 3-Интернационал, Жаңажол, Иіркөл, Төребай би ауылдары мен Жосалы кентіне су құбырлары тартылған»  деп   көрсетілген.

Құрметті Нұрсұлтан  Әбішұлы! Жосалы кентінің халқы қазір суды тәулігіне 2 (екі) сағат қана алып, ішіп отыр. Халықтың осылай күн кешкеніне 7 жыл болды. Мамыр, маусым өтсе де істеліп жатқан жұмыс байқалмайды. Соңғы үмітіміз – өзіңізде!

Қызылорда қаласы Титов қыстағының (№1-үй, 47-пәтер) тұрғыны

Әлиев Ғани Сақтапбергенұлы

The post Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаевқа Ашық  хат appeared first on Қазақия газеті.